2. gru, 2015

Konso

Plemię Konso

Konso, mimo, że mniej sławni niż barwne grupy etniczne doliny Omo, należą do najbardziej niezwykłych ludów Afryki. Obecnie mieszkają na izolowanym terenie bazaltowych wzgórz – stanowiącym zasadniczo przedłużenie południowej części etiopskiego płaskowyżu – położony na wysokości 1500 – 2000 m n.p.m., otoczony od wschodu półpustynnymi nizinami ludów Borena, a od południa – równie niegościnną doliną Omo.

Konso to lud, który z dumą kultywuje tradycje i czci osiągnięcia swoich przodków. Najwybitniejszych zmarłych uwiecznia się w drewnianych rzeźbach, otoczonych innymi, przedstawiającymi ich rodzinę oraz pokonanych wrogów. Lud Konso znany jest przede wszystkim z uprawy pól tarasowych oraz budowy drewnianych stel. Sama ludność trudni się pszczelarstwem oraz uprawą bawełny. Wioski Konso mają charakter obronny. Budowane są na stokach wzgórz. Poszczególne zagrody otoczone są gęstymi płotami z solidnych gałęzi, lub kamiennymi murkami. Pomiędzy nimi wiją się wąskie i kręte ścieżki.

Wiek danego rodu można określić po ilości kamiennych słupów znajdujących się w wiosce - co 18 lat. Kiedy jakaś społeczność Konso zakłada nową wioskę, ustawia na placu przed domem spotkań jedną żerdź. Po 18 latach dostawia się drugą żerdź, a po kolejnych osiemnastu – kolejną. Stąd licząc żerdzie sterczące w postaci charakterysytcznego snopka na głównym dziedzińcu możemy dowiedzieć się, jak stara jest osada.

Konso nie pielęgnują przekazów dotyczących ich pochodzenia, wiadomo jedynie, że przybyli na te tereny ze wschodu mniej więcej 500 – 1000 lat temu. Posługują się własnym językiem (kuszyckim) charakterystycznym dla wschodu i mają kilka ważnych związków kulturowych z ludami zamieszkującymi okoliczne niziny bądź obszary górskie.

Konso to lud rolniczy, maksymalnie wykorzystujący potencjał skalistych stoków dominujących w krajobrazie ich suchej, jałowej ojczyzny, stosując uprawy tarasowe, nawożenie odchodami zwierząt, płodozmian i ciężką pracę.

O ludziach Konso właściwie nawet trudno powiedzieć, że są plemieniem, raczej ludem czy grupą etniczną. Zaskakują swoim poziomem umiejętności i wiedzy rolniczej, a ich wsie to prawdziwe perełki architektoniczne. Znacznie odbiegają stopniem rozwoju od wszystkich pozostałych ludów czy plemion południa. Kamienne tarasy otaczające ich wsie i pola zostały wpisane w 2011 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Szacuje się, że taki styl budownictwa „uprawiali” już 1000 lat temu. Tarasy są pięknie skonstruowane i ciągną się przez całe zbocza wzgórz, pozwalając w ten sposób na nawadnianie pól wodą spływającą podczas opadów deszczu. Dzięki temu nawet w tym gorącym klimacie można uprawiać rośliny zapewniające przeżycie. Tarasy pełnią również funkcję ochronną przed wypłukiwaniem ziemi za wzgórz i osuwiskami. Najważniejszą rośliną uprawianą w regionie jest sorgo, zbierane dwa razy w roku: po krótkich deszczach w czerwcu i w lipcu  oraz po zakończeniu dłuższej pory deszczowej w lutym i marcu. Sorgo wykorzystuje się do produkcji gęstego lokalnego piwa, a także przerabia na mąkę, z której przyrządza się podstawową potrawę o nazwie karkofa lub dama, kulę z ciasta przypominającą pyzę, gotowaną w gulaszu lub zupie. Inne ważne rośliny uprawne to kukurydza, fasola i kawa. Cechą, która w największym stopniu wyróżnia Konso spośród innych ludów Etiopii, jest estetyczny wygląd miasteczek i wiosek, pod pewnymi względami przypominające wioski Dogonów w Mali. Co rzadko spotykane w tych rejonach Afryki, Konso tradycyjnie mieszkają w gęsto zabudowanych osadach, najczęściej lokowanych na szczytach wzgórz i otoczonych kamiennymi murami, mierzącymi do 2 metrów wysokości! Prowadzą do nich zazwyczaj trzy lub cztery bramy, do których wiodą nieliczne strome ścieżki.

Źródło: własne doświadczenia podczas podróży po Etiopii, Internet